27 quốc gia đã chạm tới Bitcoin, 13 nước khác đang gấp rút soạn luật. Liệu đây có phải là khởi đầu của một “cuộc đua vàng kỹ thuật số” toàn cầu?
Bitcoin đang bước vào giai đoạn mới trong tiến trình được các quốc gia chấp nhận. Nếu giai đoạn trước chỉ có vài nước thử nghiệm như El Salvador, thì nay đã có 27 quốc gia có tiếp xúc trực tiếp với Bitcoin (sở hữu, sử dụng,…) và 13 quốc gia khác đang soạn thảo luật để tham gia. Các hình thức tiếp xúc không chỉ dừng lại ở việc công nhận làm tiền pháp định, mà đã mở rộng sang dự trữ chiến lược, khai thác, quỹ hưu trí, quỹ đầu tư quốc gia và thuế Bitcoin. Xu hướng này cho thấy Bitcoin đang trở thành một tài sản vĩ mô toàn cầu mới, có thể cạnh tranh vị thế với vàng và trái phiếu chính phủ.
1. Cuộc đua sử dụng Bitcoin giữa các quốc gia đang tăng tốc rất nhanh
Samson Mow – nhà sáng lập Jan3 – nhận định rằng quốc gia đang đi qua giai đoạn “gradually” (từ từ) và chuẩn bị bước sang “suddenly” (đột ngột).
Theo ông, các quốc gia sẽ không còn thăm dò thận trọng như trước, mà khi hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ) xuất hiện, nhiều chính phủ sẽ cùng lúc lao vào tích trữ Bitcoin để bảo vệ tài sản quốc gia.
Mow so sánh: “Nó giống như quá trình từ từ rồi đột ngột. Một khi một quốc gia lớn hành động, làn sóng còn lại sẽ diễn ra rất nhanh.”
2. Có tới 27 quốc gia đã sở hữu Bitcoin trong bảng cân đối
Một báo cáo từ Bitcoin Policy Institute (BPI) chỉ ra rằng:
- 27 quốc gia đã có tiếp xúc thực tế với Bitcoin (sở hữu, sử dụng,…).
- 13 quốc gia khác đang xem xét luật pháp để áp dụng.
Một số quốc gia nhỏ coi Bitcoin như công cụ bảo vệ chống lại khủng hoảng tiền tệ nội địa, ví dụ như Argentina đang đối diện lạm phát hơn 200%/năm.
Đây không còn là thử nghiệm đơn lẻ như El Salvador nữa, mà đã trở thành một xu hướng toàn cầu.
Các quốc gia đang sử dụng Bitcoin để làm gì. Nguồn: Mitrade
Những nước trong nhóm mới nổi thường chọn cách thử nghiệm ở phạm vi tỉnh, bang hoặc thành phố trước khi triển khai toàn quốc, nhờ đó tránh được rủi ro chính trị quá lớn.
3. Chiến lược Dự trữ Bitcoin Quốc gia (Strategic Bitcoin Reserve – SBR)
Trong số các hình thức tiếp xúc, phổ biến nhất là dự trữ chiến lược Bitcoin. Bảng thống kê cho thấy 16 quốc gia đã hoặc đang đề xuất xây dựng quỹ dự trữ bằng BTC.
| Quốc gia | Tình trạng | Ghi chú |
| El Salvador | Active | Mua và nắm giữ hơn 6,100 BTC |
| Mỹ | Active + Đề xuất | Trump ký sắc lệnh phân biệt Bitcoin với crypto khác, định hình SBR |
| Thụy Sĩ | Active (gián tiếp) | Thông qua đầu tư lớn vào MicroStrategy (MSTR) |
| Ả Rập Saudi | Active (gián tiếp) | Cũng sử dụng kênh MSTR để có BTC |
| Canada, Argentina, Brazil, Pakistan… | Đề xuất | Đang thảo luận trong quốc hội |
Điểm đáng chú ý: Mỹ hiện sở hữu 198,012 BTC (chủ yếu từ các vụ tịch thu), nhưng thay vì bán như trước, chính phủ tuyên bố sẽ giữ lại làm tài sản chiến lược.
Tiến trình của 16 quốc gia trong việc tham gia dự trữ Bitcoin chiến lược. Nguồn: Mitrade
Việc đưa Bitcoin vào dự trữ quốc gia không chỉ mang tính tài chính, mà còn là tuyên bố chính trị, cho thấy sự độc lập với hệ thống tài chính quốc tế do Mỹ và IMF dẫn dắt.
Các nhà phân tích so sánh dự trữ Bitcoin với cuộc đua vàng trong thế kỷ 20, nơi mỗi quốc gia phải tích trữ kim loại quý để bảo đảm sức mạnh tiền tệ.
4. Không chỉ dự trữ: Các kênh tiếp xúc đa dạng
Theo dữ liệu tháng 5/2025, các kênh tiếp xúc quốc gia với Bitcoin được phân loại như sau:
- Dự trữ chiến lược Bitcoin: 16 quốc gia
- Khai thác Bitcoin: 14 quốc gia, thường tận dụng điện dư (ví dụ: Paraguay và Kazakhstan hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài để chia lợi nhuận bằng BTC).
- Trong lĩnh vực khai thác Bitcoin, nhiều quốc gia tận dụng nguồn điện tái tạo bị dư thừa như thủy điện ở Bhutan hay năng lượng mặt trời tại Trung Đông, biến chi phí thành tài sản kỹ thuật số.
- Nắm giữ thụ động: 7 quốc gia, như Bulgaria, Anh, Venezuela giữ BTC tịch thu được thay vì bán ra.
- Thu thuế bằng Bitcoin: 5 quốc gia, điển hình là Thụy Sĩ (cấp bang), Mỹ (Arizona, Colorado).
- Quỹ hưu trí & Sovereign Wealth Fund: 7 trường hợp, gồm Na Uy (thông qua SWF đầu tư vào MicroStrategy).
- Với quỹ hưu trí và SWF, việc nắm giữ Bitcoin có thể bảo vệ thế hệ tương lai trước rủi ro mất giá của tiền pháp định, đặc biệt tại các nước có dân số già hóa nhanh.
- Tiền pháp định trước đây: El Salvador và Cộng hòa Trung Phi.
- Khác: 5 trường hợp đặc thù, như Nga phát triển sàn giao dịch crypto nhà nước, Honduras có khu kinh tế đặc biệt chấp nhận BTC.
Điều này cho thấy Bitcoin không còn là một ý tưởng mang tính thử nghiệm chính trị, mà đã len lỏi vào nhiều khía cạnh quản lý tài chính quốc gia.
Tiến trình của 14 quốc gia trong việc tham gia đào Bitcoin có sự hỗ trợ từ chính phủ. Nguồn: Mitrade
5. Mỹ dẫn đầu nhưng có nguy cơ bị vượt mặt
Samson Mow cảnh báo rằng: “Rủi ro lớn là Mỹ sẽ bị Pakistan hay quốc gia khác đi trước.”
Lý do: Dù Mỹ có lợi thế nắm giữ lượng BTC lớn nhất, nhưng tiến trình triển khai SBR vẫn chưa hoàn tất. Trong khi đó, Pakistan, Brazil, Argentina lại có động lực mạnh mẽ do áp lực lạm phát nội tệ.
Sự chậm trễ có thể khiến Mỹ mất thế chủ động trong “cuộc đua Bitcoin toàn cầu”.
6. Tác động vĩ mô: Bitcoin như một loại “vàng kỹ thuật số”
Các chuyên gia từ Fidelity Digital Assets nhận định: Bitcoin ngày càng được xem như một tài sản dự trữ vĩ mô, tương tự vàng nhưng có tính thanh khoản cao hơn, dễ chuyển giao toàn cầu trong 10 phút.
Lợi ích rõ ràng của Bitcoin với quốc gia:
- Đa dạng hóa dự trữ ngoài USD và vàng.
- Giảm phụ thuộc vào trái phiếu Mỹ – vốn chịu rủi ro lạm phát và chính trị.
- Một số ngân hàng trung ương thử nghiệm ý tưởng phát hành trái phiếu được thế chấp một phần bằng Bitcoin, tạo ra lớp tài sản lai giữa truyền thống và kỹ thuật số.
- Công cụ huy động vốn mới: phát hành Bit-Bonds – trái phiếu chính phủ thế chấp bằng Bitcoin. Điều này có thể thu hút nhà đầu tư tổ chức, giảm chi phí vay nợ quốc gia.
- Thúc đẩy thương mại xuyên biên giới: Bitcoin giúp thanh toán trực tiếp giữa các nước láng giềng mà không cần qua ngân hàng trung gian.
- Nhiều chuyên gia nhận định Bitcoin có thể trở thành “tài sản phòng thủ” trong chiến tranh tài chính, vì khó bị phong tỏa như tài sản gửi ở ngân hàng nước ngoài.
7. El Salvador là quốc gia tiên phong tạo nên cơn sốt
El Salvador là quốc gia tiên phong, tuy gây tranh cãi nhưng đã mang lại:
- Thu hút du lịch và đầu tư nước ngoài sau khi công nhận BTC làm tiền pháp định (2021).
- Khai thác núi lửa để đào Bitcoin, biến năng lượng địa nhiệt thành nguồn thu quốc gia.
- Hiện nắm giữ khoảng 6,100 BTC, tương đương hơn 660 triệu USD (tại mức giá 109,000 USD/BTC).
Dù bị IMF phản đối, El Salvador đã chứng minh rằng Bitcoin có thể trở thành một công cụ chính sách tài chính mới.
8. Kịch bản sắp tới: Khi “cuộc đua FOMO” bùng nổ
Theo dữ liệu, 32 quốc gia (27 đã tham gia, 13 đang đề xuất) tương đương một phần sáu toàn cầu đã chạm tới Bitcoin ở mức độ chính sách.
Một khi một cường quốc lớn như Mỹ, Nga, hay Nhật công bố mua BTC trực tiếp, hiệu ứng domino sẽ khiến nhiều nước khác lao vào để không bị tụt hậu.
Chuyên gia dự đoán:
- 2025–2026: Giai đoạn bùng nổ của dự trữ Bitcoin quốc gia.
- 2027 trở đi: Xuất hiện Bit-Bonds và thị trường tài chính nhà nước dựa trên BTC.
- Đến 2030: Bitcoin có thể trở thành tài sản dự trữ toàn cầu song song vàng.
9. Nhận xét: Bitcoin – “tài sản địa chính trị” mới
Có thể nói, Bitcoin đang bước ra khỏi vai trò “tài sản đầu cơ” để trở thành công cụ địa chính trị. Quốc gia nào đi trước có thể được:
- Lợi thế tài chính dài hạn.
- Gia tăng quyền lực trong quan hệ quốc tế.
- Khả năng thu hút công nghệ và đầu tư mới.
Ngược lại, quốc gia chậm trễ sẽ đối mặt với nguy cơ bị mất sức cạnh tranh trong kỷ nguyên tài sản số.
10. Kết luận
Các quốc gia đang tăng tốc cực kỳ nhanh trong việc chấp nhận Bitcoin.
- 16 quốc gia đã bàn đến dự trữ chiến lược BTC.
- 27 quốc gia đã có mức độ tiếp xúc thực tế.
- 13 quốc gia đang soạn thảo luật.
Nếu giai đoạn trước chỉ có El Salvador đi tiên phong, thì nay Bitcoin đã trở thành một xu hướng tài chính vĩ mô không thể đảo ngược.